"AAren ezagutza sakona industriaren beharrak behar bezala ulertzearekin konbinatzen dugu"

Adimen Artifiziala zeharkako teknologia da. Nola ari da inplementatzen Ikerlan?

Halaxe da, bai. Adimen Artifiziala zeharkako teknologia bat da, eta ia jarduera-eremu guztietan eragiten du. Ikerlanen ikuspegi bikoitza ari gara lantzen: kanpokoa eta barnekoa, elkar elikatzen direnak. Alde batetik, kanpoko ikuspegitik, talde zabala dugu, 100 ikertzaile inguru, Adimen Artifizialaren kate teknologiko osoan espezializatua, eta gure bezeroekin elkarlanean aritzen da konponbide aurreratuak garatzen eta ezartzen. AAren ziklo osoan lan egiten dugu, datuen tratamendutik hasi eta ingurune errealetan ereduen hedapeneraino, denborazko serieei buruzko iragarpena, ikusmen artifiziala, AA multimodala edo AA sortzailearen ereduak bezalako teknologiak erabiliz. Enpresak eraldatzen ari diren testuinguru honetan, AA txertatzen laguntzen ari gatzaizkie, beren prozesuak, produktuak eta zerbitzuak hobetzen laguntzeko, eta, azken finean, lehiakortasuna indartzeko.

Enpresak eraldatzen ari diren testuinguru honetan, AA txertatzen laguntzen ari gatzaizkie, beren prozesuak, produktuak eta zerbitzuak hobetzen laguntzeko, eta, azken finean, lehiakortasuna indartzeko.

Bestalde, barne-ikuspegitik, AAren erabilera erakunde osoan bizkortzeko eta areagotzeko proiektu bat bultzatzen ari gara, eta funtsezko prozesuetan integratzen ari gara, eraginkortasuna hobetzeko, zereginak automatizatzeko eta erabakiak hartzeko prozesua indartzeko. AA Ikerlanen egunerokotasunean presente dagoen egitura-ahalmen bihurtzea bilatzen dugu. Gainera, Adimen Artifiziala pixkanaka sartzen ari da teknologia-arlo guztien eskaintzan, eta produktu-, prozesu- eta negozio-soluzioetan integratzen ari da. Horrela, AAk zeharkako teknologia gisa jokatzen du benetan, eta balioa sortzen du hainbat sektore eta aplikaziotan.

Gaur egun, 30 enpresa baino gehiagorekin elkarlanean ari gara Adimen Artifizialean oinarritutako soluzioak ezartzeko prozesuetan, haien jarduera eraldatzen eta askotariko sektoreetan beren eragiketetan, produktuetan eta zerbitzuetan inpaktu eraginkorra sortzen laguntzeko. Horren adibide da TEIA proiektua, Seguros Lagun Arorekin batera garatutakoa. Bertan, ikusmen artifiziala eta AA azaltzeko teknikak aplikatzen ditugu, irudiak aztertzeko eta kalteak automatikoki ebaluatzeko, ezbeharrak kudeatzeko denborak nabarmen murriztuz. Kontsumo handiaren esparruan, Eroskirekin lankidetzan aritzeak aukera eman digu analitika aurreratua, AA eta IoT integratzeko, prozesuak optimizatzeko eta erabakiak hobeto hartzeko. Fruta-linealak betetzeko kontrol automatikoko sistemen garapena nabarmentzen da, dendako eraginkortasun operatiboa areagotu eta bezeroaren esperientzia hobetzen dutenak, baita jakinarazpenak kudeatzeko irtenbide adimendunak ere.

Gaur egun, 30 enpresa baino gehiagorekin elkarlanean ari gara Adimen Artifizialean oinarritutako soluzioak ezartzeko prozesuetan, haien jarduera eraldatzen eta askotariko sektoreetan beren eragiketetan, produktuetan eta zerbitzuetan inpaktu eraginkorra sortzen laguntzeko.

Automatizazio industrialean, Mondragon Assemblyrekin batera, AA ildo produktiboetan txertatzea bultzatu dugu Egokia plataformaren bidez, ikasketa automatiko kolaboratiboan oinarritua eta ikasketa federatuko teknika sofistikatuak dituzten ingurune industrialetan datuen pribatutasuna bermatzera bideratua. Osasunean, Ubikarerekin lan egiten dugu ingurune klinikoari aplikatutako AAren eredu aurreratuetan, aurreikusteko gaitasuna eta pribatutasun- eta erregulazio-estandar zorrotzak konbinatuz. Era berean, Oronarekin lankidetzan dihardugu produkzio-inguruneetarako aktibo digital adimendunak garatzen, eta Lantekekin Galaxia proiektuan, non prozesu industrialetan modu autonomoan eta koordinatuan jarduteko gai diren AA agentikoko arkitekturak garatzen ari garen.

Energiaren arloan, CyberAI2Grid bezalako proiektuek Adimen Artifiziala aplikatzen diote sare elektriko adimendunen zibersegurtasunari, mehatxuak aurreratuz eta Europako araudiarekin lerrokatuz. Kirola bezalako eremuetan ere, AAk errendimenduaren analisi aurreratuan duen potentziala aztertu dugu, eta agerian utzi dugu bai teknologia horien aldakortasuna, bai ezagutza ingurune erreal eta oso zorrotzetara transferitzeko dugun gaitasuna.

Kasu bereziki esanguratsua da Innkia, urrats gehigarria baita gure estrategian: AAren berezko aktibo teknologikoan oinarrituta eta Laboral Kutxaren, MONDRAGONen eta Eusko Jaurlaritzaren laguntzarekin, startup baten sorrera bultzatu dugu, gaitasun horiek merkatura eramatera eta enpresen onarpena bizkortzera bideratua. Horren adibide garbia da gaitasun teknologikoak nola eraldatzen ditugun negozio-eredu eta berrikuntza-ekosistema berrietan.

Gainera, lankidetza estuan ari gara LKS Next eta Mondragon Unibertsitatearekin, MONDRAGONeko kooperatibetan adimen artifizialaren erabilera bizkortzeko eta areagotzeko asmo handiko proiektu batean. Zeharkako ekimena da, eta taldearen enpresa-ehunean AA modu eraginkorrean har dadin sustatzea du helburu, eragin handiko erabilera-kasuak identifikatuz eta ezarriz nahiz barne-gaitasunak garatuz.

Zein dira Ikerlanen aukera handiak horrelako zerbitzu teknologikoak eskaintzeko?

Ikerlanek horrelako zerbitzuak eskaintzeko duen aukera handienetako bat, lehenik eta behin, enpresekiko dugun hurbiltasuna eta haien benetako beharren ezagutza sakona da. Hamarkadak daramatzagu sektore askotako enpresekin lanean, eta, horri esker, uler dezakegu Adimen Artifiziala ez dela isolatua, baizik eta prozesu, produktu eta negozio-eredu zehatzetan integratu behar dela. Horrek lurreratutako konponbideak planteatzen laguntzen digu, inpaktuetara bideratuak eta testuinguru bakoitzera egokituak. Horren erakusgarri da konponbideak hedatzeko gaitasuna eta esperientzia daukagula eta etengabeko funtzionamenduan denbora asko daramagula.

Bigarrenik, gure gaitasun multiteknologikoa nabarmentzen da. AAren ezarpena ez dago soilik algoritmoak ezagutzearen mende, baizik eta funtsezko beste teknologia batzuekin konbinatzearen mende, hala nola elektronika, sistema txertatuak, konektibitatea, zibersegurtasuna edo datuen kudeaketa. Ikerlanen gaitasun horiek guztiak integratzen ditugu, eta, horri esker, AA kontzeptutik industria-inguruneetan benetan hedatzeraino eraman dezakegu, baita baldintza zorrotzetan edo hardware-murrizketekin ere.

Ikerlanen gaitasun horiek guztiak integratzen ditugu, eta, horri esker, AA kontzeptutik industria-inguruneetan benetan hedatzeraino eraman dezakegu, baita baldintza zorrotzetan edo hardware-murrizketekin ere.

Hortik aurrera, funtsezko fokua da AA fidagarria garatzea: hasieratik diseinatutako AA bat, bermeekin jarduteko, aurreikusteko, azaltzeko eta Europako AI Act bezalako arau-esparruekin lerrokatzeko modukoa. Horrek berekin dakar datuen kalitatea eta gobernantza, zibersegurtasuna edo ereduen etengabeko baliozkotzea bezalako alderdiak lantzea. Ez dugu soilik eraginkortasuna bilatzen, baita segurtasuna, sendotasuna eta erabiltzaileen eta erakundeen onarpena ere.

Azkenik, subiranotasun teknologikoa gero eta zutabe garrantzitsuagoa da. Enpresek beren Adimen Artifiziala ulertu, kontrolatu eta kudeatu nahi dute: ereduak beren ezagutzarekin entrenatu, non gauzatzen diren erabaki eta hirugarrenen gehiegizko mendekotasunak saihestu, bereziki datu sentikorrak direnean. Zalantzazko testuinguru geopolitiko batean, AAn gaitasun propioak izatea faktore estrategiko bihurtu da, eta Ikerlan en teknologiaren ezagutza sakona industriaren beharrak argi ulertzearekin konbinatzen dugu.

Hain zuzen ere, eta gero eta enpresa gehiagok eskatzen diguten subiranotasun teknologikoari laguntzeko palanka gisa, azken bosturtekoan inbertsio estrategiko garrantzitsuak egin ditugu, lankidetza publiko-pribatuaren laguntzarekin, gure erreferentziazko laborategian (Digilab) AAren ereduei buruzko entrenamendu-gaitasunak eta probak edukitzeko. Digilabek aukera ematen digu artearen egoeran punta-puntako teknologiei buruz ikertzeko, horretarako kanpoko azpiegituren mende egon gabe, gure autonomia eta bezeroen pribatutasuna bermatuz.

Mesfidantza puntu bat pizten duen teknologia da AA. Zein erronka nabarmenduko zenuke hedapena segurua izan dadin?

Eztabaida ez da Adimen Artifiziala hedatzea ala ez: AA hedatzea ez da aukerakoa, lehiakortasunerako funtsezko palanka baita. Gakoa da nola egin modu seguruan, arduratsuan eta konfiantza sortuz. Horrek esan nahi du sistemak sendoak, esplikagarriak eta portaeran aurreikusteko modukoak direla bermatu behar dela. AA integratzeak erantzukizun-maila berri bat bere gain hartzea dakar; izan ere, datuak aztertzeaz gain, erabakiak hartzeaz eta baita ekintza kritikoak gauzatzeaz ere hitz egiten dugu, bereziki industria-inguruneetan edo funtsezko azpiegituretan.

Eztabaida ez da Adimen Artifiziala hedatzea ala ez: AA hedatzea ez da aukerakoa, lehiakortasunerako funtsezko palanka baita.

Horregatik, AA fidagarria deritzoguna eraikitzean datza erronka: hasieratik diseinatutako AA bat, bermeekin jarduteko. Horren barruan sartzen da datuen kalitatea eta gobernantza, zibersegurtasuna, sistemak etengabe baliozkotzea edo Europako AI Act bezalako esparru erregulatzaileekin lerrokatzea. Azken batean, erronka ez da AA geldiaraztea, ondo hedatzea baizik: irizpidez, kontrolez eta erantzukizunez, erakundeek eraginkortasunean ez ezik, segurtasunean eta pertsonen onarpenean ere irabaz dezaten.

ITURRIA: EL CORREO