Arizmendiarrieta, 50 urte geroago: gizartea eraldatzen jarraitzen duen etorkizun-ikuspegia

1976ko azaroaren 29an, José María Arizmendiarrieta hil zen Arrasaten. Funtsezko figura izan zen Debagoienaren eraldaketa ekonomiko eta soziala eta MONDRAGON Esperientzia Kooperatiboaren sorrera ulertzeko. 50 urte geroago, haren ideiek gure garaiko erronka handietako askori erantzuteko balio dute oraindik.

Urteurren hori dela eta, El Diario Vasco eta El Correo egunkariek “Arizmendiarrieta, 50 urte. Etorkizuneko ikuspegia” izeneko gehigarri berezia argitaratu dute. Argitalpenak haren ibilbidea errepasatzen du, haren ondarearen garrantzia aztertzen du eta mugimendu kooperatiboa inspiratu zuten printzipioak gure gizartearen egungo eta etorkizuneko erronkekin lotzen ditu.

Markina-Xemeingo apaizaren irudi historikotik harago begiratzeko aukera eskaintzen du, Arrasaten sortu zen proiektu baten dimentsioa ulertzeko. Hamarkadak igaro ahala, enpresa ulertzeko beste modu baten nazioarteko erreferente bihurtu da proiektu hori.

“Posible da lehiakorra izatea, pertsonak erdigunean jarrita”

Prestakuntzatik nazioarteko dimentsioa duen esperientzia kooperatibora

Argitalpenak Arizmendiarrietak Arrasaten emandako lehen urratsak errepasatzen ditu. 1941ean iritsi zen bertara, gerraosteko zailtasunek, prekaritateak eta gazteentzako aukera faltak markatutako testuinguruan. Errealitate horri aurre egiteko, hezkuntzaren, lanbide-heziketaren eta antolakuntza kolektiboaren alde egin zuen, eraldaketarako motor gisa.

Lanbide Eskola izan zen esperientziaren abiapuntua. Denborarekin, industria-kooperatibak, banaketa-ekimenak, finantza-erakundeak, gizarte-babeserako egiturak eta ikerketa- eta ezagutza-proiektuak sortu ziren esperientzia horretatik. Laboral Kutxa, Lagun Aro, Eroski, Alecop, Ikerlan eta gaur egungo unibertsitate-ekosistema dira ikuspegi aitzindari haren adierazpenetako batzuk.

Gehigarriak erakusten du nola hazi den hasierako hazia, mundu-mailako eragina duen enpresa- eta gizarte-errealitate bihurtzeraino, jatorrian zituen printzipioak galdu gabe: lankidetza, parte-hartzea, elkartasuna eta ingurunearekiko konpromisoa.

Enpresatik askoz harago doan ondarea

Argitalpenaren ardatz nagusietako bat Arizmendiarrietaren pentsamenduaren gizarte-dimentsioa da, hain zuzen ere. Haren ondarea ez da enpresak sortzera edo eredu ekonomiko bat sendotzera mugatzen; aitzitik, ongizate kolektiborako funtsezkoak diren esparruetara ere iristen da.

Gizarte-kohesioa, aukera-berdintasuna, etengabeko hezkuntza, etxebizitza duina eskuratzeko aukera, gizarte-babesa, lana eta bizitza pertsonala uztartzea, euskararen sustapena eta jasangarritasuna dira ikuspegi horren parte. Gai horiek, modu batean edo bestean, haren pentsamenduan presente zeuden, eta gaur egun ere erronka handiak planteatzen dituzte.

Gehigarriak kooperatibismoak errotzea sustatzeko, aukerak banatzeko eta enpresaren eta gizartearen arteko loturak indartzeko duen gaitasuna ere aztertzen du. Ikuspegi horren arabera, garapen ekonomikoa ez da berez helburua, pertsonen eta komunitatearen zerbitzura dagoen tresna baizik.

Arizmendiarrietaren ondarea ez da neurtzen sortutako enpresa kopuruaren arabera soilik, baita sortzen lagundu duen aukera-, prestakuntza- eta gizarte-kohesioaren arabera ere.

MONDRAGONen orainari eta etorkizunari begira

Argitalpenak, gainera, elkarrizketak eta gogoetak biltzen ditu, Arizmendiarrietaren pentsamendua gaur egungo erronketara ekartzeko. Horien artean, Pello Rodríguez MONDRAGONen Kontseilu Orokorreko presidentearekin izandako solasaldia nabarmentzen da. Elkarrizketan, printzipio kooperatiboen gaurkotasunaz hitz egiten du, eraldaketa teknologikoak, ziurgabetasun geopolitikoak eta lehia globalak markatutako testuinguruan.

Berrikuntza, nazioartekotzea, interkooperazioa, talentua erakartzea eta enpresa-jarduera berriak sustatzea funtsezko elementu gisa ageri dira etorkizunari aurre egiteko. Erronka da etengabe eboluzionatzen jarraitzea, negozioen lehiakortasuna indartzea eta aukera berriak garatzea, nortasun kooperatiboari uko egin gabe.

Gehigarriak mugimendu kooperatiboari eta ekonomia sozialari lotutako pertsonen ekarpenak ere jasotzen ditu. Arizmendiarrietaren eraginaz eta haren ondarea bizirik mantentzeko erantzukizunaz hausnartzen dute. Horrez gain, nazioarteko ikuspegia ere eskaintzen du, MONDRAGON Esperientzia Kooperatiboak beste lurralde batzuetan pizten duen interesa eta jarduera ekonomikoa antolatzeko beste modu baten bila dabiltzan ekimenak inspiratzeko duen gaitasuna agerian utziz.

Iragana gogoratzea, etorkizuna eraikitzeko

Hil zenetik 50 urte igaro diren honetan, Arizmendiarrietaren ideien gaurkotasuna galderak sortzen jarraitzeko, erabakiak bideratzeko eta erantzun kolektibo berriak sustatzeko duten gaitasunean datza. Prestakuntzaren, berrikuntzaren eta lankidetzaren alde egindako apustuak erakusten du ikuspegi eraldatzaile batek bere garaia gainditu dezakeela eta pertsonen eta proiektuen bidez garatzen jarraitu.

El Diario Vasco eta El Correo egunkarien gehigarri bereziak ibilbide hori ezagutzeko, haren ondarearen alderdi desberdinetan sakontzeko eta datozen hamarkadetako erronketara nola ekar daitekeen hausnartzeko aukera eskaintzen du.

TU Lankidek gehigarri osoa irakurtzera gonbidatzen zaitu, eta Arizmendiarrieta hil zenetik 50 urte igaro diren honetan, haren ikuspegiak MONDRAGONentzat eta enpresa egiteko eta gizartea eraikitzeko beste modu bat posible dela sinesten dutenentzat inspirazio-iturri izaten jarraitzen duela deskubritzera.

Gehigarri osoa: https://www.tulankide.com/eu/bereziak/50-anos-arizmendiarrieta-una-vision-futurista