Erreka, DUNE esperimenturako bazkide teknologikoa

Testuinguru horretan, CERNek Erreka hautatu du DUNE (Deep Underground Neutrino Experiment) instalazioaren parte izateko. Azken hamarkadan AEBn izan den funtsezko fisika proiekturik garrantzitsuena da, eta 2026an martxan jartzea espero da. Amaituta dagoenean, LBNF/DUNE neutrinoen propietateak aztertzeko Estatu Batuetan eraikitako esperimenturik handiena izango da.

Erreka hautatu dute finkapenei lotutako erronkei aurre egiteko erakunde arduradun gisa; neutrinoen detektagailuaren egiturarako finkapenak egingo ditu. Egiturak 34.000 tona argoi likido mantendu behar ditu -184Cº-tan, eta Sanford Lab-eko sakoneran eraikitzen ari dira, Hego Dakotan, 1.500 m lurpean.

Urruneko detektagailu hori, bere motako handiena izango dena, neutrinoen elkarrekintzak erregistratzeko erabiliko da, aurrekaririk gabeko doitasunez. Neutrino horiek Illinoiseko Fermilab laborategian sortuko dira eta 1.300 kilometroko distantziara jaurtiko dituzte Sanford Lab-eraino. Esperimentu handi honetan aktiboki parte hartuko dute 30 herrialdetako mila zientzialari eta ingeniarik.

Erreka soluzioa

Errekaren soluzioak 90.000 finkapen erabakigarri kudeatzea dakar, partikula-detektagailuaren egitura osoa osatzeko. Errekak zehatz-mehatz ikuskatuko du torloju horietako bakoitza, eta horietako batzuk Erreka Digital Bolt teknologia berritzailearekin hornituta egongo dira. Teknologia honek, kargaren neurketa zuzenak emateaz gain, bizitza baliagarrian torlojuz lotutako lotura etengabe monitorizatzea ahalbidetuko du, karga-ikuskapenen bidez.

Aurreratu dutenez, Errekak bidalitako finkapenen lehen laginak martxoan egongo dira probetarako eskuragarri eta 2024ko urrian eskaerarekin amaitzea espero dute. DUNE esperimentua 2026an hastea aurreikusten da.

Berrikuntza erronka

Arkaitz Etxezarretak, Errekako Smart Fastening negozioaren zuzendariak, honakoa adierazi du: "Fisikaren historian mugarri izan litekeen esperimentu batean parte hartzea erronka eta harro egoteko modukoa da gure kooperatiban. Prest gaude, urteetako berrikuntzak babestuta eta hainbat sektoretan konponbide aurreratuak etengabe emanda".