“BasquESGk jasangarritasuna lehiarako benetako abantaila bihurtzen du euskal ETEentzat”

Eusko Jaurlaritzako Ekonomia Zirkularreko zuzendariak Euskadiko industriarako diseinatutako jasangarritasuna ebaluatzeko sistema berriaren gakoak azaldu ditu. Europako eskakizun berriek markatutako testuinguru batean, BasquESG txosten korporatiboak sinplifikatzeko, burokrazia saihesteko eta enpresei ingurumen- eta gizarte-konpromisoa merkatu globalean kokatzeko benetako aukera bihurtzeko helburuarekin sortu zen.

Euskadiko 2030 Industria Planak proiektu eraldatzaileak jasotzen ditu. Nola egokitzen zaizue iraunkortasuna, enpresek lehiakortasunerako motor gisa har dezaten?

Iraunkortasuna borondatezkoa izatetik lehiakortasunerako funtsezko faktore izatera igaro da. ETE askorentzat, egokitzea beharrezkoa da merkatu zorrotzetan duten posizioari eusteko. Jasangarritasuna eraginkortasuna hobetzeko, kostuak murrizteko eta aukera berriak irekitzeko palanka gisa ulertzen dugu; horregatik, Planak industria-estrategiaren erdigunean kokatzen du. Europako testuinguruak azkar egiten du aurrera (CSRD, VSME). Nola lagun diezaiekegu euskal enpresei konfiantzaz molda daitezen? Ekimen horiek iraunkortasuna integratzen dute erabaki estrategikoetan. Kontua ez da soilik betetzea, baizik eta gardentasuna irabaztea merkatuan. Eusko Jaurlaritzatik urratsez urrats aurrera egiteko tresna egokituen aldeko apustua egiten dugu, beharrezkoa ez den burokraziarik gabe, informazioa ordenatzen eta bezeroekin konfiantza irabazten lagunduz.

“BasquESGk izena, egitura eta metrikak jartzen laguntzen dio kooperatiba askok urteetan modu naturalean egiten duten lan horri”

Zein dira BasquESG ekimenaren helburu nagusiak eta zer onura zuzen ekarriko dizkie gure ETEei?

BasquESG enpresa txiki eta ertainei jasangarritasuna modu erraz eta sinesgarrian ebaluatzen, hobetzen eta komunikatzen laguntzeko sortu zen. Iraunkortasunaren arloko eskaera guztiak txosten bakar batean bateratzea bilatzen du. Onuren artean, balio-katean posizio hobea izatea eta bezeroen eta finantzatzaileen eskakizunei erantzuteko erraztasuna nabarmentzen dira. Nola bihur daiteke BasquESG aliatu ezin hobea merkatu globaleko balio-kateari erantzuteko? Hizkuntza komuna eta irizpide homogeneoak eskaintzen ditu. VSME Europako estandarrean oinarritzen denez, lortutako txostena baliozkoa da Europako lurralde osoan. Oso alderdi garrantzitsua da BasquESGk informazioaren kanpoegiaztapen doakoa eskainiko diela euskal ETEei, haien sinesgarritasuna indartuz.

Nola diseinatu da zorrotza izan dadin, eta aldi berean ETE batentzako eskuragarria eta praktikoa ere?

Modu modularrean eta progresiboan diseinatu dugu. Adierazle erabilgarrietan zentratzen da, bikoiztasunak saihesten ditu eta enpresek beren egunerokotasunean erabiltzen duten informazioa erabiltzen du. BasquESGk ez du ebaluatzen bakarrik; benetako hobekuntza bultzatuko duten ekintza-planak diseinatzen ere lagunduko du. Proiektu pilotuan MONDRAGONeko bost kooperatibak parte hartzen ari dira (Domusa, Kide, Loramendi, Urola eta Bexen Cardio).

Zer ikasten ari zarete?

Esperientzia oso positiboa eta aberasgarria izaten ari da. Kooperatiba horiek erakusten digute enpresa askok lan handia egiten dutela iraunkortasunean, nahiz eta beti ez duten erabat egituratuta edo ikusteko moduan. Pilotua erakusten ari zaigu laguntza-zerbitzuak eta tresna enpresen errealitatera egokitzen, adierazleak baliozkotzen eta prozesuak sinplifikatzen. Era berean, ikasten ari gara zein garrantzitsua den hizkuntza eta erritmoak egokitzea, eta enpresei laguntzea, lehen unetik ikus dezaten ebaluazioaren balio praktikoa. Izan ere, lehen pilotuak izan duen harrera ona dela eta, bigarren bat jarri dugu abian, VSME estandarra aplikatu nahi duten Euskadiko ETE industrial guztiek egin ahal izan dezaten, prozesu osoan zehar gidatzen, osatzen eta laguntzen dituzten adituen laguntzarekin.

Nola laguntzen du BasquESGk euskal eredu kooperatiboak bere DNAn daraman konpromiso soziala ikusarazten?

BasquESGk izena, egitura eta metrikak jartzen laguntzen dio kooperatiba askok urteetan modu naturalean egiten duten lan horri. Lan on hori ageriko bihurtzen da hizkuntza argi eta ezagun batekin, bere eredua egungo eskakizunekin bat datorrela erakutsiz.

“Jasangarritasuna eraginkortasuna hobetzeko, kostuak murrizteko eta aukera berriak irekitzeko palanka gisa ulertzen dugu”

Zein da hedapen orokorrerako eta hurrengo mugarrietarako aurreikusitako kronograma?

Bigarren pilotaje bat ireki dugu zure txostena hasi nahi duen edozein ETE industrialentzat. Hurrengo urratsetan egiaztapen- protokoloak eta ekintza-planak zehaztuko dira. Gure fokua, orain, partaidetza handitzea eta BasquESG erreferente partekatu gisa sendotzea da.

Zuen ustez, ebaluazioak balioko al die kooperatibei beren lorpenak partekatzeko sinesgarritasun-zigilu gisa?

Gardentasuna funtsezkoa da. BasquESGk esparru komun bat eskaintzen du, aurrerapenak modu zorrotzean, konparagarrian eta hirugarrenak egiaztatuta komunikatzeko aukera ematen duena, gutxi oinarritutako mezuak saihestuz eta interes-taldeen konfiantza indartuz.

Zer aholku emango zenioke lehen urratsak bihar bertan eman nahi dituen kooperatiba bati?

Egiten ari direnarekin hasi eta, jakina, BasquESG ekimenarekin bat egin. Askok oso praktika aurreratuak dituzte; ordenatu eta neurtu besterik ez dute egin behar. BasquESG ez da lasterketa bat, baizik eta konfiantza irabazteko eta jasangarritasuna benetako lehia-abantaila bihurtzeko bide bat.