Tafalla Iron Foundryk hidrogenoarekin eta beste erregai batzuekin funtziona dezakeen motor bat garatu du

Tafalla Iron Foundryk (TIF) barne-errekuntzako motorrak hidrogenoa erabiltzeko egokitzeko I+G proiektua amaitu du, hiru urteko lanaren ondoren. Nafarroako Unibertsitate Publikoarekin (NUP) eta DEUTZ multinazional alemaniarrarekin batera garatutako ekimenari esker, hidrogenoaren presentzian burdina urtuz egindako materialen portaera aztertzeko metodologia bat garatu dute, eta hainbat erregairekin —bakarka zein nahastuta— funtziona dezakeen motor bat egokitu dute.

Proiektuan, TIFek eta NUPek materialen eta motorren inguruko ikerketan jardun dute, eta DEUTZek aztergai izan den motor industriala, dokumentazio teknikoa eta saiakuntzetarako aholkularitza eskaini ditu. Enpresa alemaniarra 2024aren hasieran batu zitzaion lankidetzari, Alemaniatik kanpoko unibertsitate batekin egin duen lehen ikerketa-lankidetzan.

Materialen ikerketan egindako aurrerapenak

TIFek eta NUPeko Materialen Sailak hiru burdinurtu mota karakterizatzeko prozedura bat garatu dute, 45 lagin erabiliz egindako saiakuntzen bidez. Probek hidrogenoarekiko esposizioaren ondoren materialen propietate mekanikoak aztertzeko aukera eman dute.

Lehen emaitzek ez dute propietate mekanikoetan alde nabarmenik erakutsi. Hala ere, mikroskopia elektronikoaren bidez egindako analisian barneko poro txikiak hauteman dituzte, hidrogeno-karga handieneko baldintzen ondoren. Emaitza horiek ikerketan sakontzeko aukera ematen dute, hidrogenoak materialen barne-egituran duen eragina hobeto ezagutzeko.

Hainbat erregairekin funtziona dezakeen motorra

Bestalde, NUPeko hidrogeno-taldeak, Pedro Diéguez buru duela, DEUTZek emandako gasolina-motor bat egokitu du, hidrogenoarekin, metanolarekin eta etanolarekin ere funtziona dezan. Saiakuntzek erakutsi dute hidrogenoa erregai bakar gisa erabiltzeak emisioak nabarmen murrizten dituela, baina potentzia ere txikitzen duela. Hainbat erregairen konbinazioak probatuta, taldeak ohiko motorraren errendimendua berreskuratzea lortu du, emisioak maila baxuan mantenduz.

Beste aurrerapen garrantzitsu bat errekuntza anomaloak kontrolatzeko sistema garatzea izan da, hidrogenoa erabiltzeak dakarren erronka nagusietako bat baita detonazio-arriskua. Sistemak gasolina edo ur kantitate txikiak injektatzen ditu detonazioa gertatzeko arriskua dagoenean. Lan hori martxoan aurkeztu zuten Sevillan egindako European Hydrogen Energy Conference (EHEC 2026) kongresuan.

Lankidetzak ikerketa-ildo berriekin jarraituko du

Proiektua amaitzeak ez du esan nahi TIFen eta NUPen arteko lankidetza bukatu denik. Bi erakundeek ikerketa-ildo berriak lantzea aurreikusten dute, besteak beste, kargek behin eta berriz eragiten dieten materialen portaera aztertzeko eta hidrogenoarekin funtzionatzen duten motorretan saiakuntzak egiteko.

Proiektua amaitzeak ez du esan nahi TIFen eta NUPen arteko lankidetza bukatu denik. Bi erakundeek ikerketa-ildo berriak lantzea aurreikusten dute, besteak beste, kargek behin eta berriz eragiten dieten materialen portaera aztertzeko eta hidrogenoarekin funtzionatzen duten motorretan saiakuntzak egiteko.

Lan horiei esker, materialen ezagutzan sakondu eta erregai berrietara egokitutako industria-osagaiak garatzen jarraitu ahal izango dute, ikerketa aplikatua eta unibertsitatearen eta industriaren arteko lankidetza indartuz.