"MONDRAGONen arrakastaren gakoetako bat euskal balioekin, kulturarekin eta lurraldearekin duen konpromiso sendoa izan da"

Kooperatibismoaren zale amorratua, bere balioak (elkartasuna, parte-hartzea, demokrazia eta erantzukizun partekatua) garapen ekonomiko bidezkoagoa, iraunkorragoa eta inklusiboagoa bultzatzeko tresna izan daitezkeela defendatzen du.

Zerk bultzatu zintuen zure TFMa MONDRAGONek Euskadiko lurralde-garapen ekonomikoan duen zereginari eskaintzera?

MONDRAGON Korporazioaren eragina aztertzera eraman ninduena kooperatibismoaren idealekiko maitasuna izan zen, gizartea mundu hobe baterantz eraldatzeko tresna gisa, non gizakia bere duintasunaren defentsan oinarrituta erabat garatu ahal izango den. Ideia horien hedapenean MONDRAGONek izan duen papera funtsezkoa izan da hasieratik, José María Arizmendiarrieta fundatzaileak bultzatutako proiektuari esker. Proiektu horrek pertsonen zerbitzura egongo zen enpresa baten aldeko apustua egin zuen, askatasunean, berdintasunean, elkartasunean, erantzunkidetasunean eta parte-hartzean oinarrituta, euskal nortasuna eta kultura galdu gabe.

Hilabeteetako ikerketaren ondoren, zeintzuk dira zure lanaren ondorio nagusiak?

MONDRAGONek modu erabakigarrian lagundu du Euskadik garapen ekonomiko sendoa, orekatua eta inklusiboa izan dezan. Haren eraginak, halaber, hezkuntzan, berrikuntzan eta ikerketan oinarritutako politika publikoak inspiratu ditu, bizi-kalitatea eta lehiakortasuna hobetzeko helburuarekin. Hori guztia balio kooperatiboetan oinarritutako eredu batean oinarrituta: demokrazia, elkartasuna, berdintasuna, parte-hartzea eta erantzunkidetasuna, ekonomia gizatiarrago eta iraunkorrago baten aldeko apustu argiarekin.

Zure ikerketan garrantzi handia ematen diozu erakundeen, enpresen eta gizarte zibilaren arteko lankidetzari. Uste duzu lan egiteko modu horrek azaltzen duela euskal ereduaren arrakastaren zati handi bat?

Dudarik gabe. Lankidetza hori posible izan da, bai gizarteak, bai erakundeek eta eragile ekonomikoek ulertu dutelako ezinbestekoa dela elkarrekin lan egitea. Gizarte bat ezin da modu orekatu eta iraunkorrean hazi, proiektu komun bati buruzko adostasunik gabe. Gainera, MONDRAGONen arrakastaren gakoetako bat euskal balioekin, kulturarekin eta lurraldearekin duen konpromiso sendoa izan da.

Halaber, elkartasuna, parte-hartzea, hezkuntza eta berrikuntza bezalako balioen garrantzia nabarmentzen duzu. Zer irakaspen eskain diezaieke gaur egun MONDRAGONeko kooperatibismoak beste lurralde batzuei?

Andaluziarra naizen aldetik, uste dut MONDRAGONen esperientzia oso baliagarria izan daitekeela desoreka handiak dituzten lurraldeetarako. Bere balioak edozein lekutan aplika daitezke, errealitate bakoitzera egokituz. Gobernantza, hau da, herritarrek, enpresek eta erakundeek parte hartuko duten gizarte-eredu bat adosteko gaitasuna, funtsezko elementuetako bat da gizarte justuago, solidarioago eta iraunkorrago bat eraikitzeko.

Une latzak ere jorratzen ditu lanak, hala nola Fagorren krisia edo nazioartekotzearen erronkak. Zer ikaskuntza uzten ditu egokitzeko gaitasun horrek?

MONDRAGON bere unerik txarrenetatik bizirik atera zen elkartasunari esker. Printzipio hori gabe, MONDRAGON Korporazioak porrot egingo zukeen. Hori da, ziurrenik, beste lurralde batzuek ikasi beharko luketen ikasgai nagusia krisi ekonomikoei indar handiagoz aurre egiteko.

Hainbatetan aipatzen duzu MONDRAGONen esperientzia inspirazio iturri izan daitekeela Andaluzia bezalako eskualdeentzat. Ideia batean laburbildu beharko bazenu zer ikasi beharko lukeen eredu honetako edozein lurraldek, zein izango litzateke?

Gobernantzaren ideia nabarmenduko nuke: herritarrek, enpresek eta erakundeek proiektu komun bat adosteko eta proiektu hori gauzatzeko konpromisoa hartzeko duten gaitasuna. Gizarte bidezkoenek, inklusiboenek, solidarioenek eta jasangarrienek ere garapen ekonomiko sendoagoa eta bateragarriagoa lortu ohi dute