Pertsonekin egiten da trantsizio klimatikoa

Pertsonekin egiten da trantsizio klimatikoa

Ibon Antero Intxausti, Sustainability and Social transformation in MONDRAGON
Enpresa batek bere isuriak murriztea erabakitzen duenean, bere sektorea edozein dela ere, elkarrizketa ez da aukeratutako teknologian amaitzen. Inbertsioa ebaluatu, prozesuak berrikusi eta beste modu batera lan egingo dutenak prestatu behar dira.
2026/10/29

Baliteke, halaber, hornitzaile berriak bilatu, materialak aldatu edo jardueraren zati bat birpentsatu behar izatea. Negozioaren egunerokoari eragiten dioten erabakiak dira, eta ez dira konpontzen asmo-adierazpen huts batekin.

Deskarbonizazioa premiazkoa da eta lehentasuna izaten jarraitu behar du. Energia gutxiago kontsumitu behar dugu, iturri berriztagarriak txertatu, materialak hobeto aprobetxatu eta dagoeneko aldatzen ari den klima baten ondorioetarako prestatu. Baina erabaki horiek enpleguari, lanaren antolaketari eta familia nahiz lurralde askoren menpe dauden enpresei ere eragiten diete. Horretaz ere hitz egin behar dugu.

Energia gutxiago kontsumitu behar dugu, iturri berriztagarriak txertatu, materialak hobeto aprobetxatu eta dagoeneko aldatzen ari den klima baten ondorioetarako prestatu

Nazio Batuen 2030 Agendak «inor atzean ez uzteko» konpromisoa hartu zuen. Lanaren Nazioarteko Erakundeak, berriz, trantsizio bideragarri baterako jarraibideak garatu ditu, arreta lan duinean, prestakuntzan, gizarte-babesean eta eragina jasan dezaketenekiko elkarrizketan jarriz. Enpresa-errealitatetik oso gertu dagoen planteamendua da. Inbertsio bat teknikoki ondo diseinatuta egon daiteke eta zailtasunak aurkitu, baldin eta kontuan hartzen ez baditugu hura gauzatu beharko duten pertsonak, sozialki bidezkoa den negozio-eredu bat eta prozesua ulertu eta babesten duen gizarte bat.

Horretan, garrantzitsua da parte-hartzea enpresan. Gurean kooperatiba-nortasunaren parte izan behar da. Horrek ez du esan nahi beti ados egongo denik, ezta erabaki guztiak errazak izango direnik ere. Esan nahi du negozioaren etorkizunak dimentsio kolektibo bat ere baduela. Eta dimentsio horrek garrantzi berezia du aldaketek nola lan egiten dugun, zer ezagutza behar dugun eta nola antolatzen garen eragiten dutenean.

Inbertsio bat teknikoki ondo diseinatuta egon daiteke eta zailtasunak aurkitu, baldin eta kontuan hartzen ez baditugu hura gauzatu beharko duten pertsonak, sozialki bidezkoa den negozio-eredu bat eta prozesua ulertu eta babesten duen gizarte bat

Bulegoetatik eta lantegietatik kanpo ere baditugu ardurak. Hornitzaile bati bere isuriak neurtzeko edo material bat ordezkatzeko eskatzen badiogu, zer baliabide dituen eta zenbat denbora behar duen ulertu behar dugu. Ez dugu hornikuntza-kate jasangarriago bat lortuko baliabide gutxiago dituztenei eskakizunak helaraztera soilik mugatuta. Elkarlanean aritzea, ezagutza partekatzea eta denboran iraun dezaketen irtenbideak bilatzea behar dugu.

Hemen gizarte-ekonomiak funtsezko ekarpena du egiteko. Gogorarazten digu enpresa batek jarduera ekonomikoa eta modu ekitatiboan banatzen diren emaitzak sortzen dituela, baina baita enplegua, harremanak eta aukerak ere bere inguruan. Kooperatibismoak, gainera, ezinbesteko gaitasun bat dakar: erakundeen arteko ahaleginak batzea emaitzak biderkatzeko. Esperientzia eta baliabideak partekatzeak bakarka heltzeko zailak liratekeen inbertsioak eta proiektuak posible egin ditzake.

Kooperatibismoak, gainera, ezinbesteko gaitasun bat dakar: erakundeen arteko ahaleginak batzea emaitzak biderkatzeko

Gizarte- eta enpresa-politikak jasangarritasuna kooperatiben lehentasunen artean kokatzen du. Elkarlanean ari gara energian, ekonomia zirkularrean, hornikuntza-kateetan eta gizarte-eraginean, besteak beste. Asko dago egiteko. Aurrerapenak datuekin frogatu beharko ditugu, inbertsio-erabakiak hartu eta oraindik hobetu beharrekoa aitortu. Orain egin ditzakegun aldaketen eta denbora gehiago behar dutenen artean bereizten jakin beharko dugu, gure negozioen epe luzerako erresilientzia bistatik galdu gabe. Sarritan eztabaidatzen dugu trantsizio klimatikoa zer den eta nola egin daitekeen posible. Niri bezain garrantzitsua iruditzen zait hura aurrera eramango duten pertsonei buruz hitz egitea: prozesuak ezagutzen dituzten, ideiak ematen dituzten, ardurak hartzen dituzten eta eguneroko jarduerari eusten dioten pertsonei buruz, alegia. Trantsizioa bidezkoa izatea nahi badugu, pertsonek erabakien erdigunean egon behar dute.