Pertsonalki, nolabaiteko lasaitasuna sentitzen dut albiste hau entzutean; izan ere, Europako kasuan kontrol sozioekonomikorako tresna gisa sortutako moneta digital ofizial batekin nahitaez jarduteko planteamenduak beti kezkatu izan nau, pertsonen pribatutasunerako ez ezik, pertsonen askatasunerako ere dakarren mehatxuagatik. Eta badirudi Europako Parlamentuak bat egiten duela horrekin.

Txanpon digital zentralizatu bat ezarriz gero, ez da dirurik existituko abstrakzioan; ez da izango orain bezala, izan ere, ia anonimoak diren billeteak erabiltzen ditugu. Horren ordez, gastatzen dugun edo gure banku-kontuan dagoen zentimo bakoitza bakarra izango da, monitorizatuta egongo da eta aldi baterako jabearen identitateari lotuta egongo da. Hipotesi horrek tentazio gehiegi eskaintzen dizkio diru-sistema kontrolatzen duenari, eta azkenean gaitz bat azaleratzeko aukera ematen du, diktadura digital berri honekin herritarrak modu selektiboan torturatzeko.

Hala ere, ez nuke baztertuko beste oinarri batzuetan oinarritutako moneta digitalaren eredu bat onartzea, printzipioz deszentralizatua, botere-taldeek manipulatzea zaila dena eta herritarren kontrolean gutxiago fokalizatua. Baina, horretarako, baditugu egungo kriptomonetak eta stablecoin mota batzuk, nolabaiteko konfiantza duten aktiboekin. Konfiantza hori hazi egiten da gobernuek zorra jaulkitzen duten neurrian, eta beraien txanponak debaluatzen dijoazen einean, horrela jarraituz gero, paper bustia izango diren txanponak. Babes- aktiboen prezioaren azken eskaladak ez datoz bat haien balioaren benetako hazkunde intrintsekoarekin, prezioak finkatzen diren dibisekiko mesfidantzari baizik. Euro Digitalaren ezarpenean atzerapena sortu duen beste gai bat, ezkutuago dagoena, bankuek esparru monetario berrian beren ohiko negozioa galtzeko duten beldurra da. Zalantzan jartzen da, oso modu nabarmenean, kredituak sortzeko eta ekonomia jariatzeko duten zeregina. Oro har, bankua, diru-masaren funtzio biderkatzailean eragile fidagarritzat jotzen da. Hori lortzeko, prozesu bat gauzatzen du, non gordailu bera behin eta berriz mailegatu eta zatika gordailutzen baita. Hala ere, ezinezkoa da txanpon digital monitorizatu batekin horrela jardutea, eta ezingo du gordailuzain batek baino gehiagok aldi berean eduki. Horregatik, bankuen beldurrak justifikatua dirudi, eta ez dakit dilema horren alternatiba teknikorik egon daitekeen.

Horrela ikusita, finantza-krisi sistemikoa ez dirudi hain gertagarria, nahiz eta horren truke ekonomia mugiarazten duen kreditu- bulkada murriztu beharko den (ez dago dudarik, gobernu eta banku zentralek moneta-igorpen masiboekin konponduko baitute hori, berriz ere). Azkenean, badirudi bankuak inbertsio-bankako, transferentzien eta ordainketa-bideen kudeatzaile gisa baino ez dutela funtzionatuko. Puntu honetan, interesgarria izango litzateke gure banku kooperatiboaren posizionamendu estrategikoa zein izango den jakitea. Gogoeta hauekin, One silver dollar kantu ederra gogoratu dut, Marilyn Monroek 1954ko Rio sin retorno filmean abestua. Etengabe biraka dabilen, esku batetik bestera aldatzen den, eta garagardo bat ordaintzeko erabil daitekeen, edo alferrik galdu, lapurtu, apustu egin eta hautsetan gal daitekeen zilarrezko dolar bati buruz hitz egiten digu; eta, bere bidaian higatzen den bitartean, pertsonen bizitzak aldatzen ditu.

Zilarrezko dolar bati buruz hitz egiten digu. Etengabe biraka dabilen eta esku batetik bestera aldatzen den dolar horri buruz. Txanpon hori garagardo bat ordaintzeko erabil daiteke, edo alferrik galdu, lapurtu, apustu egin eta hautsetan galtzeko. Bere bidaian higatzen den bitartean, pertsonen bizitzak aldatzen ditu.

Hurrengo belaunaldiak, bere gailu elektronikoaren pantailan euro digitalaren kontu-oharra ikustean, ulertuko al du kantu honen leloa eta dirua benetan zer izan zen?