Dokumentu eta proiektuaren helburu nagusiak ondoko hauek dira:

• Euskadiko Kutxako hizkuntza eskakizunak zehaztea,
• lanpostu aldaketetan (barne-promozioa, promozioa suposatzen ez duten lanpostu aldaketak, eta birkokapenak) eta kanpoko hautaketetan (hautaketa prozesuak, proiektuak eta praktikak, eta azpikontratazioak) eskakizunak definitzeko jarraibideak ematea
• eta langileak hizkuntza eskakizuna betetzen ez duenean nola jokatu zehaztea.

Entitatearentzat erabilgarria den eta lanpostu baterako beharrezkoa den euskara ulertzeko eta adierazteko, mintzamena eta idazmenari dagozkion ezagutzak eta gaitasunak hartuko dira kontuan. Horretarako, ondoko 4 maila hauetan sailkatuko dira langileak:

• Atarikoa (ahoz minimoa eta idatziz bat ere ez),
• Oinarrizkoa (ahoz eta idatziz oinarrizkoa),
• Ertaina (ahoz eta idatziz ertaina),
• eta Altua (ahoz eta idatziz altua).

Bestalde, lanpostu guztien hizkuntza zehazteko erabiliko diren irizpideak hauek dira:

• harremana (lanpostuak duen harreman sarea, kanpokoekin edo barnekoekin ote den kontuan hartuz),
• irudia (lanpostuak ingurukoentzat duen erreferentzialtasun maila),
• zabalkundea (lanpostuan zenbat lankide edo/eta bezerorengan eragiten duen)
• eta kokapena (eskualde eta herrialdeetako egoera soziolingusitikoa kontuan hartuko da).

Trebakuntza

Hautatutako langileak lanpostuari dagokion euskara profila betetzen ez duenean, eskatutako maila lortzeko trebakuntza plan pertsonalizatu batean ezinbestean hartuko du parte, lortu beharreko maila zein epetan lortu behar duen ondo zehaztuz.

Hala ere, hizkuntzaren konpetentzia honek salbuespenak izango ditu, adinagatik (50 urte edo gehiago izateagatik), sare berritik etortzeagatik (euskara ikasteko epeak malguagoak izango dira) eta Nafarroan bere egoera soziolingustikoagatik (plan berezia diseinatuko da).

Aurtengo edizioari dagokionez, Bikainen webgunean argitaratutakoaren arabera, maiatzaren 3an argitaratuko da Bikain arautzen duen deialdia. Hortaz, 2013an ebaluazioa eskatu nahi duten erakundeek maiatzaren 4tik ekainaren 4 arte izango dute ebaluazioa eskatu ahal izateko epealdia.

MONDRAGON Korporazioak bere 2013-2016ko Plan Estrategikoan jasotako helburu estrategikoetariko bat da euskararen ziurtagiriak ezartzearen aldeko dinamika lantzea. Zentzu horretan lagungarria izan daitekeelakoan, iazko Bikain deialdian parte hartu zuten honako kooperatibetako ordezkarienagana jo du TU Lankidek: Javier Linasoro, Fagor Elektronikako lehendakaria; Juan Manuel Pagaldai IK4-Ikerlaneko antolamendu eta baliabideen zuzendari eta euskara arduraduna; Lide Agirrezabal Fagor Zerbitzu Zentraletako prebentzio saileko buru eta euskara koordinatzailea, eta Juan Miguel Mendieta, Fagor Etxetresnak Hotza Negozioko marketin-zuzendari eta euskara koordinatzailea.

BIKAIN ziurtagiria lortu duzue. Zein da zure sentsazioa? Zertarako balio izan dizue?

Fagor Elektronika

Guri iruditu zitzaigun Bikain ziurtagiria lortzera joanez gero, Fagor Electrónica instituzionalki gehiago inplikatuko litzatekeela Euskara planean, eta konpromisoa handituko zela. Azken finean, guztiok barneratu behar dugu euskara plana guztiona dela eta guztiok jarri behar dugula gure aletxoa. Lan handia eman digu, baina erronka honetatik pozik atera gara eta zalantzarik gabe baliagarria izan zaigu, oro har, departamentu guztien egoera hobetzeko.

Funtzionatzeko dinamika berri batean murgiltzea zen helburua. Guztiontzat exijentzia maila handiagoa suposatu izan du. Gainera, ona izaten da kanpotik norbait etorri zuk egiten duzuna aztertu eta hobetzekoak proposatu.

IK4-Ikerlan

Ona, oso pozik gaude. Ziurtagiri honekin azken urteetako lanaren errekonozimendua lortu dugu, eta hori beti da poztekoa. Prozesu honetan parte hartuz enpresaren diagnostiko globala egiteko aukera izan dugu: prozedurak errepasatu, hizkuntza politika aztertu, adierazleak atera… Lan hori eginda, identifikatutako hobetzekoekin, lehentasunak zehazteko ere balio izan digu.

Fagor Zerbitzu Zentralak

Poztasuna, lanak ondo egin izanaren eta bide onetik goazenaren aitorpena. Hainbeste urte Euskara planetan lanean jardun ondoren, eta “barruan” murgilduta egonda, kanpoko batek bide onetik gabiltzala esateak konfiantza ematen du.

Orokorrean baliagarria izan zaigu bide onetik goazela baieztatzeko eta norantz jo behar dugun jakiteko. Eta ebaluaketa egunetan, euskara planari kasu gehiegi egiten ez diotenak ere, Euskara Planak bizirik daudela erakusteko eta lanean dihardugula ikusteko.

Fagor Etxetresna Elektrikoak -Hotza

Sentsazioa oso positiboa da. Esan gura du urte dezenteko lana baliagarria dela. Aldi berean errekonozimendu bat ere bada egin den lanari.

Balio izan du indarrak berpizteko eta aurrera jarraitzeko gabiltzan bidean, ona dela ikusi dugu-eta.

Lan asko egin zenuten ziurtagiria lortzeko? Ados puntuazioarekin?

Fagor Elektronika

Lan handia egin dugu, bai. Lehenik eta behin bilerak egin genituen lantegi osoan prozesuaren berri emateko. Ondoren, gure egoera zehatz-mehatz zein zen jakiteko barne auditoria bat egin genuen EMUNen laguntzarekin eta ondoren bertan atera ziren desbideratze garrantzitsuenak zuzentzen saiatu ginen. Ondoren, egiazko ebaluazio etorri zen eta Bikaineko Zilarrezko Ziurtagiria lortu genuen. Hori zen gure helburua eta gainera lortu genuen puntuazioarekin goiko aldean gelditu ginenez, pozik gaude.

IK4-Ikerlan

Zeregin handiena adierazleak ateratzeko eta datuak biltzeko aurrelana izan dugu. Era berean, lankideekin kontrastatzeko eta iritziak elkartrukatzeko bileratxo asko egin dugu, eta hori beti da aberasgarria. Edonola ere, ziurtagiriak erakusten duen esfortzua ez da azken hilabeteetan pilatutakoa, urteak baitira euskara plana martxan jarri genuela.

Puntuazioarekin konforme gaude. Zilarrezko ziurtagiria lortu dugu eta bere kategorian oso puntuazio altua, beraz, hori guretzat oso pozgarria da. Aldi berean, bidea erakusten digu urrezko BIKAINak adierazten duen maila lortzeko.

Fagor Zerbitzu Zentralak

Aurretik Egosketaren negozioak lortu zuenez BIKAIN ziurtagiria, ez gara zerotik hasi eta lan astunena memoria prestatzea izan da, beste guztia “errotuta” zegoen. Eta noski, EMUNeko teknikariaren laguntza ezinbestekoa izan da.

Puntuazioa hasieratik onartu dugu beraz, anekdota bezala utziko dugu. Baina arantza txiki bat geratu zaigu, orduko hartan arlo berberean  eta Egosketa Negozioan puntuazio altuagoa jaso genuen eta oraingoan berriz baxuagoa. Badirudi orain atzera egin dugula eta guk behintzat ez dugu horrela ikusten. Baina gure helburu nagusia puntuak lortzea ez zenez, onartu egin dugu.

Fagor Etxetresna Elektrikoak –Hotza

Txostena betetzetik aparte, ezer berezirik ez. Ebaluatzaileak etorri zirenean konturatu ginen oso alineatuta geundela. 30 pertsona baino gehiago elkarrizketatu zuten eta erantzunak ildo berean joan ziren denbora guztian. Preparatuta egonda ere ez zen hain ondo irtengo.

Nik uste guretzat ere sorpresa izan zela zein finkatuta zegoen gaur arte eginda daukagun bidea.

Puntuazioarekin oso konforme gaude. Hasieran ez genuen espero urrezkoa lortzea; presente genuen industria arloan oso enpresa gutxik dutela urrezko ziurtagiria. Baina  ebaluazioa pasa eta gero, eta ebaluatzaileen komentarioak entzunda, esperantza txiki bat bageneukan.

Zein da zuen hurrengo erronka?

Fagor Elektronika

Aurten 2013-2016ko plan estrategikoa onartuko dugu Batzar Nagusian eta ziklo horren azken urtean Bikaineko Urrezko Ziurtagiria lortzera joango garela esaten dugu. Beraz, hori da gure erronka. Lau urte ditugu aurretik. Dagoeneko aurtengo gestio planean hasi gara ebaluatzaileek proposatutako hobekuntzak sartzen eta 2016an Urrezko Ziurtagiria lortzeko prest egongo garela iruditzen zaigu.

IK4-Ikerlan

Zeregin handiena adierazleak ateratzeko eta datuak biltzeko aurrelana izan dugu. Era berean, lankideekin kontrastatzeko eta iritziak elkartrukatzeko bileratxo asko egin dugu, eta hori beti da aberasgarria. Edonola ere, ziurtagiriak erakusten duen esfortzua ez da azken hilabeteetan pilatutakoa, urteak baitira euskara plana martxan jarri genuela.

Puntuazioarekin konforme gaude. Zilarrezko ziurtagiria lortu dugu eta bere kategorian oso puntuazio altua, beraz, hori guretzat oso pozgarria da. Aldi berean, bidea erakusten digu urrezko BIKAINak adierazten duen maila lortzeko.

Fagor Zerbitzu Zentralak

Egoera ekonomikoa ikusita, baliabideak geroz eta urriagoak dira, estrukturan aldaketa handiak egiten ari gara eta horrek ezagutzan eragin handia du, eta langileen animoak ere bere onenean ez daudenez, mantentzea izango litzateke, indar gehienak erabilerara zuzenduko ditugu.

Fagor Etxetresna Elektrikoak –Hotza

Hobetzen jarraitzea. Ebaluatzaileen txostenak erakutsi digu bidea eta nondik hobetu. Beraz, gaur arte, pausoz pauso aurrera egin daramagun bidean.

Bai, hutsune handia sumatu nuen. Bi alaba ditut, eta eskolatik bertatik deitu zidaten galdetzeko ea nola jokatu behar zuten haiekin. Harrituta gelditu nintzen eskolan ez zekitelako halako gertaera bati nola heldu, baliabiderik ez dutelako. Eta dolu prozesuan nengoenez hasi nintzen gaiaz asko irakurtzen. Orduan konturatu nintzen zer hutsune dagoen eskolan, gizarte mailan, jendea zer deseroso egoten den heriotzari buruz hitz egiterakoan. Jendeak ez badu halako egoerarik bizi gutxitan ausartzen da heriotzaz hitz egiten. Horrek animatu ninduen ikertzera. Ikasketa bukaerako lana egiteko beste gai bat neukan aurreikusita, baina ez nuen ikasten jarraitzeko gogorik, heriotzaren gaia besterik ez nuen buruan.

Zer hartzaile irudikatu zenuen lana egiterakoan? Umeak, irakasleak?
Gehienbat haurrak. Kezkagarria iruditzen zait zer aukera gutxi ematen zaien haurrei heriotzari buruz hitz egin eta dituzten kezkak plazaratzeko. Izan ere, familiak ere egoera berean daude, halakoetan nola jokatu esango dien baliabide gabe.

Askotan umeek guk baino naturaltasun handiagoarekin hitz egiten dute heriotzaz…
Bai. Nik proposatzen dut ipuina erabiltzea gaia gelan sar dadin, baina askotan ez da beharrezkoa, umeen artean ere gaia ateratzen delako. Aurkitu dutelako patioan zizare edo txori bat hilda, adibidez. Halakoetan ez diogu gaiari jarraipenik ematen, baina nik kontrakoa proposatzen dut: kasu egin eta horretaz naturaltasunez hitz egin eta hausnarketa egitea.

Gai unibertsal bat, heriotza, berbagai bihurtzeko erreminta unibertsal bat erabili duzu, ipuina…
Nik ez ditut errezetak eman nahi, bakarra ez dagoelako. Baina ipuina asko erabiltzen da eskoletan, eta nire proposamena da heriotza aipatzen duten ipuinak erabiltzea; hala, horren ostean, gaia mahai gainean jarri ahal izateko. Horretarako, bibliografia zehatza prestatu dut. Literaturarekin emozionalki distantzia hartzeko aukera dago, pertsonaien lekuan jartzeko. Eta, bestetik, ipuinak ematen digu aukera kultura desberdinek heriotzaren gaia nola ikusten duten jakiteko.

Zer izan da zuretzat eta zure familiarentzat lan hau egiterakoan aberasgarriena?
Gogoeta bera. Ikerketa hau egiten ari nintzela familiakoekin eta lagunekin konpartitu nuen guztia. Azken finean, proiektuan esaten dudana, bultzatu nahi dudala hausnarketa kolektiboa. Etxean ere hala egin genuen. Adibidez, ikusgarria da nire gurasoek nola aldatu duten planteamendua, proiektua egin ahala, beste modu baten ikusi dute heriotzaren gaia.

Ziurtagiria eskuratzeko hautaketara boluntarioki aurkezten dira enpresa eta erakundeak eta Euskalitek ezartzen duen ebaluazio prozesu zorrotzari aurre egin behar izaten diote. 2008an ekin ziotenetik, 93 enpresa eta erakunderi errekonozitu zaie honezkero meritua. Lurdes Auzmendi, Kultura Sailburuak, atzo nabarmendu zuen "lan munduak funtzio garrantzitsua" duela "euskararen normalizazioan" eta euskarak "balio erantsia" ematen diola enpresari.

Hona, aurtengo saridunak:

Urrezkoak

• Arrasateko Udala, Bermeoko Udala, Birzikla (Gipuzkoa), P.M. Urruzuno S. Coop. (Elgoibarko ikastola), Elay SL (Antzuola, 2008an ere jaso zuen ).

Zilarrezkoak

• Gipuzkoako Foru Aldundia, CAF (Gipuzkoa), Copreci Kooperatiba (Gipuzkoa), Ilarki Elkargoa (Gipuzkoa), Kursaal Elkargunea (Gipuzkoa), Mendaroko Ospitalea (Gipuzkoa), TSST Tranvía San Sebastián Tolosa (Gipuzkoa).

Oinarrizkoak

• Gipuzkoako Emergentziak UTE (Gipuzkoa), Ortzadar SL (Bizkaia), Zumarragako Ospitalea (Gipuzkoa), Osakidetza Gipuzkoa Mendebaldeko Eskualdea (Gipuzkoa), Cavsa (Bizkaia), Encartaciones SA (Bizkaia), Galdakaoko Ospitalea (Bizkaia).

Iturria: Goiena.net

Karrera amaierako proiektuak euskaraz egin daitezen sustatze aldera, aurten abiatuko da MUk eta MONDRAGONek antolaturiko saria.

Sariaren baldintza eta ezaugarriak honakoak:

• Proiektu-txostenaren euskararen kalitatea sarituko da.
• Maiztasuna: urtero.
• Parte hartzeko baldintzak: MUko ikaslea izatea, proiektua MONDRAGONeko erakunde batean egindakoa izatea eta proiektu-txostena euskaraz idaztea.
• Sariaren zenbatekoa: 2.000 €.
• Aurkezteko prozedura: 9 edo hortik gorako nota akademikoa lortzen duen ikasleak hartu ahal izango dute parte eta horrela jakinaraziko dio tutoreak nota akademikoaren berri ematerakoan. Ikasleak baimenorria sinatu beharko du eta isilpeko proiektuen kasuan, enpresaren baimena ziurtatu beharko da.
• Epaimahaia: fakultate bakoitzeko bina irakaslek eta MONDRAGONeko ordezkari batek osatuko dute epaimahaia.
• Sari-ematea: abenduaren 3ko euskararen egunaren bueltan antolaturiko ekitaldian jakinaraziko da nor den sariaren irabazlea eta ekitaldian bertan emango zaio saria.
• Zabalkundea: sariaren eta saridunaren berri komunikabideetan emango da.

Euskara planen bilduma eguneratzen

Korporazioko euskara planen informazioa trukatzeko aukera bermatze aldera, estranet korporatiboan txertatuta dagoen Bilduma aplikazioaren edukia eguneratzeari ekin dio Mahai Teknikoak.

2.0 Komunitatea abiatuko da

Zentro korporatiboko unitate edo zerbitzuek estranet bidezko komunitateak abiatzeari ekin dioten bezala, euskararen arloak ere aukera horri ekingo dio.

Komunitate gunearen bidez korporazioaren eta kooperatiben arteko komunikazioan ez ezik, kooperatiben arteko komunikazioan ere eregitea da xedea.

Eskualdetako dinamikak aurrera

Esperientziak trukatuz, baliabideak optimizatuz edo zereginak partekatuz gogoz dihardute Goierri, Lea Artibai eta Nafarroako batzordeek. Araban ere horrelako batzorde bat sortzeko aukera arakatu nahi du Mahaiak.

Euskara planak gehitzea

Urtero legez euskara planen kopurua handitze aldera, aurten ere zenbait kooperatibatara joko da. Bestalde, Berrikuntzaren arloan 2010ean erabakitako bideari jarraipena egingo zaio; alegia, Zentro korporatibora zuzentzen diren proiektu bakoitzari eskatuko zaio aurkeztu behar izango duen bideragarritasun
planari hizkuntzaren kudeaketari buruzko gogoeta gehitzea.

Bestelako zenbait egiteko

Horietaz gain, beste zenbait egiteko aurreikusi dira, hala nola, eNOren zabalkundeaz jarraitzea (gerenteen harrera, korporazioko kooperatiba kide berriak…), Politika Sozioenpresarialean eNO jasotzea, Heziketa kooperatiboan euskararen normalizazioak lekua izatea, enpresa kulturari buruzko inkestan euskararen normalizazioa aztergai izatea, erakundetze praktika onak identifikatzea, euskara koordinatzaile berriei harrera egitea, etab…

Korrika Extrem MAPSAren eskutik

MAPSAk KORRIKA EXTREM ekimena abiatu du: Nafarroako Erriberako ahalik eta kilometro gehien erostea. Laguntza bonoak Mapsan, Nafarroako Euskara Batzordean, Mahai Teknikoan eta EMUNen jarri dituzte salgai.

Erriberako kilometroak erosteaz gain, MAPSAko Euskara Batzordeak langileekin honako erronka antolatu du: MAPSAk harturiko kilometrotik hasita, enpresan dauden kirolariek esaten duten adina kilometro egitea. Gainera, kirolariei eta langile guztiei dei egingo die Erriberara joateko; egitaraua ez da makala: bazkari edo afariren bat, kilometro batzuetan korrika egitea eta beste batzuetan kirolariak animatzea.

Eta hori guztia helburua garbi izanik: Korrika laguntzeaz gain, langileen artean euskararen aldeko giroa piztea eta euskara ez dakitenak euskara ikasten has daitezen animatzea.